Obywatelstwo na sprzedaż: gdzie kupić drugi paszport i ile to kosztuje

Gdybym dziś szukał dla siebie planu B, nie kupiłbym drugiego obywatelstwa za inwestycję. Słowak, który dobrowolnie przyjmie obce obywatelstwo, z mocy prawa traci słowackie. Razem z nim traci też obywatelstwo Unii Europejskiej. Do tego słowacki paszport otwiera więcej granic niż jakikolwiek paszport, który da się kupić.

Najważniejsze faktywedług Milana Bez Mapy

Utrata słowackiego obywatelstwa

przy kupnie paszportu tak, jeśli nie mieszkasz w tym kraju od co najmniej 5 lat

Najtańszy paszport

Nauru, 90 000 USD do końca 2026 roku

Karaiby

od 200 000 USD (Dominika) do 250 000 USD (Saint Kitts i Nevis)

Słowacki paszport

184 kraje i terytoria bez wizy załatwianej z wyprzedzeniem (Henley, styczeń 2026)

Złota wiza w UE

Słowak jej nie potrzebuje

Czy drugie obywatelstwo za inwestycję może kupić także Słowak? Tak, kilka państw sprzedaje je otwarcie i po stałej cenie. Internetowe poradniki chętnie przedstawiają je jako polisę dla całej rodziny. Mało który wspomina, co na to słowackie prawo. Dlatego w tym artykule znajdziesz aktualne programy i ceny na 2026 rok. Najważniejsze jest jednak to, co zakup paszportu oznacza dla Słowaka.

Czym jest drugie obywatelstwo za inwestycję i czym różni się od złotej wizy?

Te dwa pojęcia często się myli, choć chodzi o zupełnie różne rzeczy.

Obywatelstwo za inwestycję oznacza, że płacisz państwu ustaloną kwotę, a ono przyznaje ci obywatelstwo i paszport. Nie musisz przy tym mieszkać w tym kraju. Cała procedura trwa zwykle kilka miesięcy.

Złota wiza (golden visa) to z kolei zezwolenie na pobyt. W zamian za inwestycję w nieruchomość, fundusz albo firmę możesz legalnie mieszkać w danym kraju. Paszportu jednak nie dostaniesz. O obywatelstwo możesz się ubiegać dopiero po latach pobytu, tak samo jak każdy inny cudzoziemiec.

Czy Słowak traci słowackie obywatelstwo, gdy kupi drugi paszport?

W większości przypadków tak. Właśnie o tym milczą zagraniczne poradniki, choć dla Słowaków to kwestia najważniejsza.

Zgodnie z § 9 słowackiej ustawy o obywatelstwie państwowym (nr 40/1993 Z. z.) obywatel Słowacji traci obywatelstwo w dniu, w którym na własny wniosek nabywa obce obywatelstwo. Kupno paszportu to dokładnie taki przypadek. Nikt o tym nie decyduje, dzieje się to automatycznie z mocy prawa.

Ustawa przewiduje wyjątek. Słowackie obywatelstwo zachowasz, jeśli w chwili uzyskania paszportu masz w tym kraju zezwolenie na pobyt albo zarejestrowany pobyt od co najmniej pięciu lat. Musisz też naprawdę tam mieszkać. Tymczasem programy, które oferują drugie obywatelstwo za inwestycję, działają dokładnie odwrotnie: obiecują paszport bez pobytu. Inne wyjątki, na przykład w związku ze ślubem albo urodzeniem, nie dotyczą kupna paszportu.

Razem ze słowackim obywatelstwem tracisz też obywatelstwo UE. Nie możesz więc już bez zezwolenia mieszkać i pracować w innych krajach Unii. Nie przysługuje ci też pomoc konsularna pozostałych państw członkowskich. A ta przydaje się na przykład wtedy, gdy za granicą zgubisz dokumenty, a Słowacja nie ma w tym kraju ambasady.

W internecie przeczytasz też, że Słowacja bez problemu pozwala na podwójne obywatelstwo. Tyle że to prawda tylko w przypadku wspomnianych wyjątków. Jeśli któryś z nich cię dotyczy, nowe obywatelstwo musisz w ciągu 90 dni zgłosić w urzędzie powiatowym w stolicy regionu (okresný úrad v sídle kraja). Kto stracił słowackie obywatelstwo, też musi to zgłosić, i to niezwłocznie.

Czy karaibski paszport jest silniejszy niż słowacki?

Nie jest. Według rankingu Henley Passport Index ze stycznia 2026 roku ze słowackim paszportem wjedziesz bez wizy załatwianej z wyprzedzeniem do 184 krajów i terytoriów. Słowacja zajmuje tym samym ex aequo 5. miejsce na świecie. Karaibskie paszporty, które da się kupić, mają w tym samym rankingu wynik od 145 do 155. Vanuatu i Nauru są jeszcze dalej, poniżej 90.

Ze słowackim paszportem odwiedziłem 75 krajów na sześciu kontynentach. Zamiana na karaibski byłaby dla mnie krokiem wstecz, a nie polisą.

@milan_bezmapy+249 000 obserwujących

Obserwuj mnie na Instagramie

Obserwuj

Dlaczego kupiony paszport może z dnia na dzień stracić na wartości

Paszport za inwestycję jest cenny głównie dlatego, że pozwala podróżować bez wiz. O tym nie decyduje kraj, który go sprzedaje, tylko państwa, do których chcesz jeździć. A te w ostatnich latach zaostrzyły zasady.

• Vanuatu straciło ruch bezwizowy ze strefą Schengen. UE zniosła go na stałe od lutego 2025 roku, właśnie z powodu sprzedaży paszportów.
• Dominika oraz Antigua i Barbuda są od 1 stycznia 2026 roku na liście krajów z częściowymi ograniczeniami wjazdu do USA. Biały Dom uzasadnił to programami obywatelstwa bez obowiązku pobytu.
• Unia Europejska pod koniec 2025 roku przyjęła nowe zasady. Krajom, które sprzedają paszporty ludziom bez rzeczywistego związku z danym państwem, może zawiesić ruch bezwizowy.

Za paszport płacisz więc raz, ale jego wartość może się zmienić w każdej chwili.

Gdzie w 2026 roku kupić drugie obywatelstwo za inwestycję: 8 krajów i ceny

W tabeli są najbardziej znane programy z minimalną kwotą dla jednego wnioskodawcy. Opłaty, weryfikację i prawnika płacisz osobno. Ceny są aktualne na listopad 2026 roku, ale zmieniają się prawie co roku.

Karaiby: pięć wyspiarskich państw z tą samą kwotą minimalną

W 2024 roku Dominika, Antigua i Barbuda, Grenada, Saint Lucia oraz Saint Kitts i Nevis uzgodniły wspólne minimum 200 000 dolarów. Ale każde z tych państw ustaliło cenę po swojemu. Najtaniej jest na Dominice. Najdrożej jest na Saint Kitts i Nevis. To państwo sprzedaje paszporty już od 1984 roku. Procedura trwa zwykle od czterech do dziewięciu miesięcy.

Turcja: obywatelstwo za nieruchomość od 400 000 dolarów

Turcja przyznaje obywatelstwo za kupno nieruchomości wartej co najmniej 400 000 dolarów. Potem przez trzy lata nie możesz jej sprzedać. Inaczej niż na Karaibach najpierw kupujesz, a dopiero potem składasz wniosek o paszport.

Vanuatu i Nauru: najtaniej i najszybciej, ale z najsłabszym paszportem

Nauru uruchomiło program w 2025 roku. Do końca 2026 roku obowiązuje obniżona cena 90 000 dolarów, standardowo program kosztuje 115 000 dolarów. Vanuatu bywa najszybsze, paszport potrafi wydać nawet w ciągu jednego do trzech miesięcy. Z obydwoma paszportami wjedziesz jednak bez wizy do mniej niż 90 krajów i terytoriów. Posiadacze paszportu Vanuatu potrzebują poza tym od 2025 roku wizy do strefy Schengen.

Malta: w UE paszportu już nie kupisz

Malta była ostatnim krajem UE, który sprzedawał obywatelstwo. Ale 29 kwietnia 2025 roku Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że sprzedaż obywatelstwa jest sprzeczna z prawem Unii. Dlatego w lipcu 2025 roku Malta zmieniła ustawę. Program zastąpiła przyznawaniem obywatelstwa za nadzwyczajne zasługi, więc paszportu po stałej cenie już tam nie ma.

Złota wiza w Portugalii, Grecji, we Włoszech czy na Cyprze: czy Słowak jej potrzebuje?

Nie potrzebuje. Programy złotych wiz w UE są przeznaczone dla osób bez europejskiego paszportu. Słowak może mieszkać i pracować w każdym kraju Unii bez żadnej inwestycji. Przy dłuższym pobycie wystarczy, że zarejestruje się w miejscowym urzędzie. To samo dotyczy Norwegii, Islandii, Liechtensteinu i Szwajcarii.

Dla porządku podaję minimalne kwoty na 2026 rok:

• Portugalia: 500 000 € w fundusz inwestycyjny. Do tego od 19 maja 2026 roku na obywatelstwo czeka się dziesięć lat zamiast pięciu.
• Grecja: 800 000 € za nieruchomość w Atenach, Salonikach, na Mykonos, Santorini i na wyspach liczących ponad 3100 mieszkańców. Gdzie indziej wystarczy 400 000 €. Próg 250 000 € dotyczy tylko przebudowy budynku komercyjnego na mieszkania albo renowacji zabytku.
• Włochy: 250 000 € w innowacyjny startup.
• Cypr: 300 000 € plus VAT za nową nieruchomość.

Plan B, którego wielu szuka, Słowacy mają więc za darmo. Jeśli zastanawiasz się, dokąd się przeprowadzić, inspirację znajdziesz w moim zestawieniu najlepszych miejsc do życia w Europie.

Ile naprawdę kosztuje drugie obywatelstwo za inwestycję: opłaty, rodzina i podatki

Kwota z tabeli to dopiero bilet wstępu. Doliczyć trzeba koszt weryfikacji wnioskodawcy, opłaty rządowe, prawnika, tłumaczenia i uwierzytelnienia dokumentów. Na przykład na Vanuatu sama weryfikacja kosztuje od 5000 dolarów. Każdy kolejny członek rodziny podnosi cenę. Reklamy w stylu „paszport dla całej rodziny za jedną kwotę” traktuj więc z dystansem.

A podatki? Sam paszport niczego w nich nie zmienia. Rezydentem podatkowym Słowacji jesteś, jeśli masz tu stały pobyt lub miejsce zamieszkania albo spędzasz tu co najmniej 183 dni w roku. Karaibski paszport nie zwolni cię z tego obowiązku.

Jak rozpoznać nieuczciwego pośrednika przy zakupie paszportu

Na rynku paszportów działają też firmy, które obiecują więcej, niż oferują państwa. Mnie zapaliłaby się czerwona lampka w takich sytuacjach:

• gwarancja pozytywnej decyzji, której żaden poważny doradca ci nie da,
• płatność z pominięciem oficjalnego funduszu państwowego albo na prywatne konto,
• presja na szybką decyzję bez pisemnej umowy,
• przy programach karaibskich żądanie zapłaty głównej kwoty jeszcze przed wstępną akceptacją.

Państwa karaibskie publikują listy autoryzowanych agentów bezpośrednio na stronach swoich programów. Zanim komuś wyślesz pieniądze, sprawdź, czy jest na takiej liście.

Kiedy drugie obywatelstwo za inwestycję może mieć sens dla Słowaka

Widzę dwie sytuacje, w których ma to sens. Pierwsza: mieszkasz w danym kraju od co najmniej pięciu lat, na przykład w Turcji. Wtedy nowy paszport nie odbierze ci słowackiego obywatelstwa. Druga to świadoma decyzja o rezygnacji ze słowackiego i europejskiego obywatelstwa.

Warunki zmieniają się jednak prawie co roku. Jeśli poważnie myślisz o drugim obywatelstwie, swój konkretny przypadek sprawdź w urzędzie powiatowym w stolicy regionu. To tam powiedzą ci, czy zachowasz słowackie obywatelstwo.

Podróżujcie!