Moim zdaniem do Żyliny (Žilina) warto przyjechać specjalnie, a nie tylko się w niej przesiąść, a centrum obejdziesz pieszo. Ja nie pomijałbym rynku (Mariánske námestie), zamku w Budatínie, Wieży Buriana, Nowej Synagogi i katakumb. Na dworcu zwróć uwagę na witraże w poczekalni, a jeśli masz czas, wybierz się do Bytčy albo w Małą Fatrę.
- Poruszanie się po mieście
- centrum obejdziesz pieszo, na zamek dojedziesz rowerem miejskim BikeKIA, pierwsze 15 minut każdego wypożyczenia jest za darmo
- Katakumby
- zwiedzanie jest ograniczone, zwykle w piątki o 16:00 i 17:00, terminy sprawdź w informacji turystycznej
- Wieża Buriana
- 90 schodów na balkon na wysokości 40 metrów, z którego widać całe miasto
- Moja wskazówka
- na terenie Nowej Synagogi działa świetna kawiarnia
- Gdzie zjeść
- w Olivia’s restaurant zupa pomidorowa i pizza, w Blackdog zjadłem dobrego kurczaka sauté
Spis treści5 rozdziałówUkryjPokaż
- 01Jak poruszać się po Żylinie
- Rowery miejskie BikeKIA w Żylinie
- Komunikacja miejska w Żylinie
- 02Co zobaczyć w Żylinie: zabytki, które warto zwiedzić
- Katakumby w Żylinie, czyli gotyckie piwnice
- Mariánske námestie, czyli rynek z fontanną
- Zamek w Budatínie (Budatínsky hrad)
- Wieża Buriana (Burianova veža)
- Pałac Rosenfeldów
- Nowa Synagoga w Żylinie
- Izba Pamięci Vrby i Wetzlera
- Teatr Miejski w Żylinie (Mestské divadlo Žilina)
- 03Gdzie odpocząć na łonie przyrody w Żylinie i okolicy
- 04Gdzie w Żylinie na obiad, kawę i lody
- 05Całodniowa wycieczka z Żyliny do Bytčy
Co zobaczyć w Żylinie? Przez to miasto w środkowej Słowacji przejeżdżałem pociągiem już z milion razy, ale dopiero niedawno poznałem Żylinę lepiej, tym razem jako turysta. I to, co zobaczyłem, bardzo mi się spodobało 🙂 W tym artykule zebrałem moje wskazówki, co zobaczyć w Żylinie: których zabytków nie pomijać, gdzie zjeść obiad, gdzie na kawę, gdzie na wellness i dokąd na całodniową wycieczkę.
- Wskazówka od Milana Jeśli przyjedziesz do Żyliny pociągiem, zwróć uwagę na witraże w poczekalni dworca kolejowego. Są narodowym zabytkiem kultury.
Jak poruszać się po Żylinie
Centrum Żyliny jest zwarte i do większości miejsc, o których piszę w tym artykule, dojdziesz pieszo. Do zamku w Budatínie albo na wycieczkę za miasto trzeba już jednak skorzystać z komunikacji miejskiej albo z roweru miejskiego. W Żylinie to żaden problem, a poniżej piszę, jak poruszać się po mieście trochę bardziej ekologicznie.
Rowery miejskie BikeKIA w Żylinie
Najprościej wypożyczyć rower miejski. Rowery na minuty to w Żylinie dość nowa rzecz, ale mieszkańcy je uwielbiają, mniej więcej tak jak mieszkańcy Koszyc hulajnogi. Przeczytaj też, co zobaczyć w Koszycach. System BikeKIA prowadzi firma ARRIVA Slovakia przy wsparciu miasta Żylina i Fundacji Kia Slovakia.
W sezonie 2023, czyli od marca do listopada, mieszkańcy Żyliny przejechali się rowerami miejskimi aż 200 000 razy i w porównaniu z jazdą samochodem zaoszczędzili w ten sposób 40 ton CO2. Wystarczy pobrać aplikację i się zarejestrować. Pierwsze 15 minut KAŻDEGO wypożyczenia jest za darmo.
Komunikacja miejska w Żylinie
Do jazdy komunikacją miejską polecam aplikację Google Maps, która zaplanuje ci trasę z punktu A do punktu B, albo aplikację UBIAN, w której kupisz też bilet, jeśli doładujesz konto.
Co zobaczyć w Żylinie: zabytki, które warto zwiedzić
Katakumby w Żylinie, czyli gotyckie piwnice
Co kryje się pod ziemią? Katakumby w Żylinie są częścią rozległego systemu podziemnych korytarzy i piwnic. Te katakumby, czyli gotyckie piwnice, mają duże znaczenie historyczne i pochodzą jeszcze ze średniowiecza. Służyły do różnych celów, głównie jako magazyny, a w czasie drugiej wojny światowej także jako kryjówka dla Żydów. W 1831 roku miasto dotknęła ciężka epidemia cholery, po której w Żylinie zostało wiele sierot. Katakumby służyły też jako szpital polowy na 40 łóżek, ale w pewnym momencie leżało tu aż 79 żołnierzy.
Kiedy przejdziesz się po rynku nad katakumbami, zwróć uwagę na szyby wentylacyjne, które wietrzą podziemia. To dawne parterowe pomieszczenia gotyckich domów, które spłonęły w 1521 roku. Na niektórych ścianach w katakumbach do dziś widać ślady sadzy. Poszukaj też w podziemiach jedynego gotyckiego portalu w Żylinie, dawnego wejścia do kamienicy mieszczańskiej. Zwiedzanie jest dość ograniczone, zwykle w piątki o 16:00 i 17:00, ale zawsze sprawdź terminy na stronie informacji turystycznej.


Mariánske námestie, czyli rynek z fontanną
Wystarczy przenieść wzrok z podziemi trochę wyżej, a zobaczysz Mariánske námestie, rynek otoczony pięknymi zabytkowymi kamienicami, restauracjami, kawiarniami i sklepami. Dlatego lubią go nie tylko mieszkańcy, ale też przyjezdni. Na przykład ja 🙂 Jednym z jego najbardziej charakterystycznych elementów jest fontanna.
Na rynku często odbywają się wydarzenia kulturalne i towarzyskie, na przykład targi, festiwale i koncerty, dzięki którym jest tu bardzo żywo. Bardzo mi się podoba, jak Żylina dba o swój wygląd, a kwitnące tulipany zawsze mnie rozbrajają. Latem widziałem tu mnóstwo kawiarni i ogródków, w których mieszkańcy spędzają wolne dni.



Zamek w Budatínie (Budatínsky hrad)
Zamek w Budatínie to jeden z ważniejszych zabytków Żyliny. Słynie z nietypowego położenia nad samym Wagiem i jest jednym z niewielu zamków na Słowacji, które nie stoją na wzgórzu. Oprócz samego zamku polecam park wokół niego, przyjemny na spacer albo bieganie.
Początki zamku w Budatínie sięgają XIII wieku, a zbudowano go w celach obronnych. Przez stulecia kilka razy go przebudowywano, a jego architektura łączy elementy różnych epok. Dziś działa w nim muzeum, a do tego często odbywają się tu wydarzenia kulturalne, wystawy i festiwale. Dzięki temu zamek liczy się nie tylko w historii Żyliny, ale też w dzisiejszym życiu kulturalnym miasta.

Wieża Buriana (Burianova veža)
Nie, to nie wieża znanego DJ-a z Nitry o tym samym nazwisku. Wieża Buriana to zabytkowa budowla w samym centrum Żyliny. Stoi przy katedrze Najświętszej Trójcy i była nie tylko dzwonnicą, ale też wieżą strażniczą. Najbardziej rzuca się w oczy duży zegar na jej fasadzie. To wolnostojąca renesansowa dzwonnica, która ma dokładnie 90 schodów, a jej balkon jest na wysokości 40 metrów.
Dziś Wieża Buriana jest chronionym zabytkiem i popularną atrakcją turystyczną. Zwiedzający podziwiają jej okazałą architekturę i panoramę Żyliny z okolicami, którą widać z tarasu widokowego. Jeśli chcesz zobaczyć całe miasto, wbiegnij na górę.
Pałac Rosenfeldów
Tyle razy go mijałem, że w końcu wszedłem do środka 😀 Ten elegancki pałac zbudowano w 1907 roku w stylu historyzmu z elementami secesji. Był domem znanej żydowskiej rodziny Rosenfeldów. Uchodzi za ważną część dziedzictwa historycznego i kulturowego, dlatego jest chronionym zabytkiem. Niektóre jego części mogą być otwarte dla zwiedzających, inne są w rękach prywatnych. Polecam przede wszystkim wystawę lalek na poddaszu.





Nowa Synagoga w Żylinie
Nowa Synagoga stoi kawałek od pałacu Rosenfeldów i jest jednym z najważniejszych zabytków kultury żydowskiej na Słowacji. Ten okazały modernistyczny gmach powstał w latach 1928–1931 według projektu niemieckiego architekta Petera Behrensa.
Synagoga w centrum Żyliny jest ważnym symbolem bogatego dziedzictwa kulturowego i religijnego, które wniosła do miasta społeczność żydowska. Piękna bryła i robiąca wrażenie architektura przyciągają tu żydowskich gości z całego świata.
- Wskazówka od Milana Na terenie synagogi działa świetna kawiarnia. Uwielbiam, kiedy zabytkowe wnętrza dostają nowe życie i korzysta z nich także dzisiejsze pokolenie. To świetny sposób, żeby przyciągnąć do kultury również ludzi, którzy, powiedzmy, przyszli tylko na kawę.
Izba Pamięci Vrby i Wetzlera
O ważnej historii nie wolno zapominać, dlatego nie mogłem pominąć tego niezwykłego miejsca, które odegrało dużą rolę w czasie Holokaustu. Izba Pamięci Vrby i Wetzlera upamiętnia dwóch słowackich Żydów, więźniów Rudolfa Vrbę i Alfreda Wetzlera, którzy w czasie drugiej wojny światowej uciekli z obozu koncentracyjnego Auschwitz. Ich historia ma ogromne znaczenie nie tylko dla dziejów Słowacji, ale też dla walki z nazizmem na całym świecie.
Izba Pamięci przechowuje i przekazuje dalej wspomnienia o Vrbie i Wetzlerze. Są tu różne eksponaty, dokumenty i fotografie, które pokazują ich życie i ucieczkę z Auschwitz. Izba to ważny element pamięci o Holokauście i ośrodek edukacyjny, który ma ocalić od zapomnienia ofiary Zagłady oraz ostrzegać przed nienawiścią i rasizmem.
W tej izbie Vrba i Wetzler napisali kilkustronicowy raport o tym, co naprawdę działo się w Auschwitz, bo dotąd Niemcom udawało się utrzymać to w tajemnicy. Za ten raport otrzymali specjalne wyróżnienie miasta Żylina.



Teatr Miejski w Żylinie (Mestské divadlo Žilina)
Teatr ma długą historię, jego korzenie sięgają XIX wieku. Od początku wystawia się tu przedstawienia różnych gatunków: sztuki, opery i balety, a do tego odbywają się koncerty i inne wydarzenia kulturalne. Teatr Miejski w Żylinie słynie nie tylko z bogatego repertuaru, ale też z architektury. Nowoczesny budynek teatru powstał w drugiej połowie XX wieku.


Gdzie odpocząć na łonie przyrody w Żylinie i okolicy
- Park Ľudovíta Štúra, który architekci uznali w 2020 roku za najpiękniejszy park miejski na Słowacji
- Wieża widokowa na Dubniu (Dubeň) z widokiem na okolicę: z miasta to już mała wędrówka, ale przy ładnej pogodzie dobry pomysł na wycieczkę
- Zbiornik wodny w Żylinie (Vodné dielo Žilina), zwłaszcza latem na sporty wodne
Jeśli masz ochotę popływać, miejska pływalnia w Żylinie ma 50-metrowy basen, pierwszy kryty basen olimpijski w Czechosłowacji. Budowę rozpoczęto już w 1959 roku, a pływalnia działa do dziś.
- Wskazówka od Milana Czytelnik bloga, Martin, poleca w komentarzu na Facebooku także okolice Żyliny: „Przy Żylinie trzeba wspomnieć też o atrakcyjnej okolicy: zamek Lietava, Strečno i Starhrad, Terchová i dolina Vrátna, Janosikowe Diery (Jánošíkove diery)… A miłośnikom wędrówek zdecydowanie polecam wycieczkę do schroniska Chata pod Suchým, gdzie można zjeść świetny obiad z lokalnej, domowej kuchni.”
Gdzie w Żylinie na obiad, kawę i lody
- Blackdog: przyjemna restauracja, zjadłem tu dobrego kurczaka sauté
- SCOOP Gelato: chyba najlepsze lody w centrum, zawsze stoją tu bardzo długie kolejki
- Spago: dobre śniadania na słonecznym tarasie
- Olivia’s restaurant: świetna włoska restauracja, polecam ich zupę pomidorową i każdą pizzę
Czytelnicy polecili mi jeszcze kilka miejsc, na które nie starczyło mi czasu: Žilinská Kozlovna, Porkbelly Gastrohouse, Pancha Skybar i Monkey House.
Całodniowa wycieczka z Żyliny do Bytčy
Jeśli masz więcej czasu, przeczytaj mój artykuł o tym, co zobaczyć w Bytčy, miasteczku tuż obok Żyliny. Bytča ma bogatą historię, którą widać w jej zabytkach. Należy do nich zamek w Bytčy (Bytčiansky zámok), jeden z najważniejszych zespołów zamkowych na Słowacji. Jest tu też parafialny kościół Wszystkich Świętych, pierwotnie gotycki, pierwszy raz wzmiankowany w dokumentach w 1392 roku i później kilka razy przebudowywany, a także synagoga.
Artykuł powstał we współpracy z miastem Żylina.
Podróżujcie!





