Przejdź do treści
Blog podróżniczy ze Słowacji. Od 2013 roku.
Europa/Słowacja8 min czytania

Co zobaczyć w Żylinie: 11 wskazówek Milana Bez Mapy

Żylina to nie tylko stacja przesiadkowa. Piszę, których zabytków nie pomijać w centrum, gdzie dobrze zjadłem i dokąd wybrać się na całodniową wycieczkę.

Żylina, co zobaczyć według Milana Bez Mapy
Co zobaczyć w Żylinie: 11 wskazówek Milana Bez Mapy

Moim zdaniem do Żyliny (Žilina) warto przyjechać specjalnie, a nie tylko się w niej przesiąść, a centrum obejdziesz pieszo. Ja nie pomijałbym rynku (Mariánske námestie), zamku w Budatínie, Wieży Buriana, Nowej Synagogi i katakumb. Na dworcu zwróć uwagę na witraże w poczekalni, a jeśli masz czas, wybierz się do Bytčy albo w Małą Fatrę.

Najważniejsze faktywedług Milana Bez Mapy
Poruszanie się po mieście
centrum obejdziesz pieszo, na zamek dojedziesz rowerem miejskim BikeKIA, pierwsze 15 minut każdego wypożyczenia jest za darmo
Katakumby
zwiedzanie jest ograniczone, zwykle w piątki o 16:00 i 17:00, terminy sprawdź w informacji turystycznej
Wieża Buriana
90 schodów na balkon na wysokości 40 metrów, z którego widać całe miasto
Moja wskazówka
na terenie Nowej Synagogi działa świetna kawiarnia
Gdzie zjeść
w Olivia’s restaurant zupa pomidorowa i pizza, w Blackdog zjadłem dobrego kurczaka sauté
Spis treści5 rozdziałówUkryjPokaż
  1. 01Jak poruszać się po Żylinie
  2. Rowery miejskie BikeKIA w Żylinie
  3. Komunikacja miejska w Żylinie
  4. 02Co zobaczyć w Żylinie: zabytki, które warto zwiedzić
  5. Katakumby w Żylinie, czyli gotyckie piwnice
  6. Mariánske námestie, czyli rynek z fontanną
  7. Zamek w Budatínie (Budatínsky hrad)
  8. Wieża Buriana (Burianova veža)
  9. Pałac Rosenfeldów
  10. Nowa Synagoga w Żylinie
  11. Izba Pamięci Vrby i Wetzlera
  12. Teatr Miejski w Żylinie (Mestské divadlo Žilina)
  13. 03Gdzie odpocząć na łonie przyrody w Żylinie i okolicy
  14. 04Gdzie w Żylinie na obiad, kawę i lody
  15. 05Całodniowa wycieczka z Żyliny do Bytčy

Co zobaczyć w Żylinie? Przez to miasto w środkowej Słowacji przejeżdżałem pociągiem już z milion razy, ale dopiero niedawno poznałem Żylinę lepiej, tym razem jako turysta. I to, co zobaczyłem, bardzo mi się spodobało 🙂 W tym artykule zebrałem moje wskazówki, co zobaczyć w Żylinie: których zabytków nie pomijać, gdzie zjeść obiad, gdzie na kawę, gdzie na wellness i dokąd na całodniową wycieczkę.

  • Wskazówka od Milana Jeśli przyjedziesz do Żyliny pociągiem, zwróć uwagę na witraże w poczekalni dworca kolejowego. Są narodowym zabytkiem kultury.
Wskazówka od Milana Na wycieczki w okolice Żyliny, na przykład do Bytčy albo w Małą Fatrę, przydaje się samochód. Auto wynajmuję przez Discover Cars, porównywarkę wypożyczalni, która działa podobnie jak wyszukiwarki lotów.

Jak poruszać się po Żylinie

Centrum Żyliny jest zwarte i do większości miejsc, o których piszę w tym artykule, dojdziesz pieszo. Do zamku w Budatínie albo na wycieczkę za miasto trzeba już jednak skorzystać z komunikacji miejskiej albo z roweru miejskiego. W Żylinie to żaden problem, a poniżej piszę, jak poruszać się po mieście trochę bardziej ekologicznie.

Rowery miejskie BikeKIA w Żylinie

Najprościej wypożyczyć rower miejski. Rowery na minuty to w Żylinie dość nowa rzecz, ale mieszkańcy je uwielbiają, mniej więcej tak jak mieszkańcy Koszyc hulajnogi. Przeczytaj też, co zobaczyć w Koszycach. System BikeKIA prowadzi firma ARRIVA Slovakia przy wsparciu miasta Żylina i Fundacji Kia Slovakia.

W sezonie 2023, czyli od marca do listopada, mieszkańcy Żyliny przejechali się rowerami miejskimi aż 200 000 razy i w porównaniu z jazdą samochodem zaoszczędzili w ten sposób 40 ton CO2. Wystarczy pobrać aplikację i się zarejestrować. Pierwsze 15 minut KAŻDEGO wypożyczenia jest za darmo.

Komunikacja miejska w Żylinie

Do jazdy komunikacją miejską polecam aplikację Google Maps, która zaplanuje ci trasę z punktu A do punktu B, albo aplikację UBIAN, w której kupisz też bilet, jeśli doładujesz konto.

Co zobaczyć w Żylinie: zabytki, które warto zwiedzić

Katakumby w Żylinie, czyli gotyckie piwnice

Co kryje się pod ziemią? Katakumby w Żylinie są częścią rozległego systemu podziemnych korytarzy i piwnic. Te katakumby, czyli gotyckie piwnice, mają duże znaczenie historyczne i pochodzą jeszcze ze średniowiecza. Służyły do różnych celów, głównie jako magazyny, a w czasie drugiej wojny światowej także jako kryjówka dla Żydów. W 1831 roku miasto dotknęła ciężka epidemia cholery, po której w Żylinie zostało wiele sierot. Katakumby służyły też jako szpital polowy na 40 łóżek, ale w pewnym momencie leżało tu aż 79 żołnierzy.

Kiedy przejdziesz się po rynku nad katakumbami, zwróć uwagę na szyby wentylacyjne, które wietrzą podziemia. To dawne parterowe pomieszczenia gotyckich domów, które spłonęły w 1521 roku. Na niektórych ścianach w katakumbach do dziś widać ślady sadzy. Poszukaj też w podziemiach jedynego gotyckiego portalu w Żylinie, dawnego wejścia do kamienicy mieszczańskiej. Zwiedzanie jest dość ograniczone, zwykle w piątki o 16:00 i 17:00, ale zawsze sprawdź terminy na stronie informacji turystycznej.

Gotyckie piwnice, czyli katakumby pod rynkiem w Żylinie
Katakumby w Żylinie znów są otwarte dla zwiedzających. Zajrzyj do tych gotyckich piwnic.
Zwiedzanie katakumb w Żylinie
Katakumby w Żylinie znów są otwarte dla zwiedzających. Zajrzyj do tych gotyckich piwnic.

Mariánske námestie, czyli rynek z fontanną

Wystarczy przenieść wzrok z podziemi trochę wyżej, a zobaczysz Mariánske námestie, rynek otoczony pięknymi zabytkowymi kamienicami, restauracjami, kawiarniami i sklepami. Dlatego lubią go nie tylko mieszkańcy, ale też przyjezdni. Na przykład ja 🙂 Jednym z jego najbardziej charakterystycznych elementów jest fontanna.

Na rynku często odbywają się wydarzenia kulturalne i towarzyskie, na przykład targi, festiwale i koncerty, dzięki którym jest tu bardzo żywo. Bardzo mi się podoba, jak Żylina dba o swój wygląd, a kwitnące tulipany zawsze mnie rozbrajają. Latem widziałem tu mnóstwo kawiarni i ogródków, w których mieszkańcy spędzają wolne dni.

Kawiarnie i restauracje na rynku w Żylinie latem
Latem Mariánske námestie w Żylinie tętni życiem, pełno tu kawiarni i restauracji
Katedra Najświętszej Trójcy w Żylinie
Katedra Najświętszej Trójcy w Żylinie
Zwiedzanie Żyliny
Zwiedzanie Żyliny i wskazówki, co zobaczyć

Zamek w Budatínie (Budatínsky hrad)

Zamek w Budatínie to jeden z ważniejszych zabytków Żyliny. Słynie z nietypowego położenia nad samym Wagiem i jest jednym z niewielu zamków na Słowacji, które nie stoją na wzgórzu. Oprócz samego zamku polecam park wokół niego, przyjemny na spacer albo bieganie.

Początki zamku w Budatínie sięgają XIII wieku, a zbudowano go w celach obronnych. Przez stulecia kilka razy go przebudowywano, a jego architektura łączy elementy różnych epok. Dziś działa w nim muzeum, a do tego często odbywają się tu wydarzenia kulturalne, wystawy i festiwale. Dzięki temu zamek liczy się nie tylko w historii Żyliny, ale też w dzisiejszym życiu kulturalnym miasta.

Zamek w Budatínie w Żylinie
Zamek w Budatínie

Wieża Buriana (Burianova veža)

Nie, to nie wieża znanego DJ-a z Nitry o tym samym nazwisku. Wieża Buriana to zabytkowa budowla w samym centrum Żyliny. Stoi przy katedrze Najświętszej Trójcy i była nie tylko dzwonnicą, ale też wieżą strażniczą. Najbardziej rzuca się w oczy duży zegar na jej fasadzie. To wolnostojąca renesansowa dzwonnica, która ma dokładnie 90 schodów, a jej balkon jest na wysokości 40 metrów.

Dziś Wieża Buriana jest chronionym zabytkiem i popularną atrakcją turystyczną. Zwiedzający podziwiają jej okazałą architekturę i panoramę Żyliny z okolicami, którą widać z tarasu widokowego. Jeśli chcesz zobaczyć całe miasto, wbiegnij na górę.

Pałac Rosenfeldów

Tyle razy go mijałem, że w końcu wszedłem do środka 😀 Ten elegancki pałac zbudowano w 1907 roku w stylu historyzmu z elementami secesji. Był domem znanej żydowskiej rodziny Rosenfeldów. Uchodzi za ważną część dziedzictwa historycznego i kulturowego, dlatego jest chronionym zabytkiem. Niektóre jego części mogą być otwarte dla zwiedzających, inne są w rękach prywatnych. Polecam przede wszystkim wystawę lalek na poddaszu.

Widok na Żylinę z Wieży Buriana
Widok z Wieży Buriana
Milan Bez Mapy na Wieży Buriana w Żylinie
Milan Bez Mapy w Żylinie, widok z Wieży Buriana
Dzwony w dzwonnicy Wieży Buriana w Żylinie
Dzwony w dzwonnicy Wieży Buriana w Żylinie
Pałac Rosenfeldów w Żylinie
Pałac Rosenfeldów
Pałac Rosenfeldów w centrum Żyliny
Pałac Rosenfeldów

Nowa Synagoga w Żylinie

Nowa Synagoga stoi kawałek od pałacu Rosenfeldów i jest jednym z najważniejszych zabytków kultury żydowskiej na Słowacji. Ten okazały modernistyczny gmach powstał w latach 1928–1931 według projektu niemieckiego architekta Petera Behrensa.

Synagoga w centrum Żyliny jest ważnym symbolem bogatego dziedzictwa kulturowego i religijnego, które wniosła do miasta społeczność żydowska. Piękna bryła i robiąca wrażenie architektura przyciągają tu żydowskich gości z całego świata.

  • Wskazówka od Milana Na terenie synagogi działa świetna kawiarnia. Uwielbiam, kiedy zabytkowe wnętrza dostają nowe życie i korzysta z nich także dzisiejsze pokolenie. To świetny sposób, żeby przyciągnąć do kultury również ludzi, którzy, powiedzmy, przyszli tylko na kawę.

Izba Pamięci Vrby i Wetzlera

O ważnej historii nie wolno zapominać, dlatego nie mogłem pominąć tego niezwykłego miejsca, które odegrało dużą rolę w czasie Holokaustu. Izba Pamięci Vrby i Wetzlera upamiętnia dwóch słowackich Żydów, więźniów Rudolfa Vrbę i Alfreda Wetzlera, którzy w czasie drugiej wojny światowej uciekli z obozu koncentracyjnego Auschwitz. Ich historia ma ogromne znaczenie nie tylko dla dziejów Słowacji, ale też dla walki z nazizmem na całym świecie.

Izba Pamięci przechowuje i przekazuje dalej wspomnienia o Vrbie i Wetzlerze. Są tu różne eksponaty, dokumenty i fotografie, które pokazują ich życie i ucieczkę z Auschwitz. Izba to ważny element pamięci o Holokauście i ośrodek edukacyjny, który ma ocalić od zapomnienia ofiary Zagłady oraz ostrzegać przed nienawiścią i rasizmem.

W tej izbie Vrba i Wetzler napisali kilkustronicowy raport o tym, co naprawdę działo się w Auschwitz, bo dotąd Niemcom udawało się utrzymać to w tajemnicy. Za ten raport otrzymali specjalne wyróżnienie miasta Żylina.

Izba Pamięci Vrby i Wetzlera w Żylinie
Izba Pamięci Vrby i Wetzlera
Nowa Synagoga w Żylinie
Nowa Synagoga w Żylinie
Kawiarnia w Nowej Synagodze w Żylinie
Świetna kawiarnia w Nowej Synagodze w Żylinie

Teatr Miejski w Żylinie (Mestské divadlo Žilina)

Teatr ma długą historię, jego korzenie sięgają XIX wieku. Od początku wystawia się tu przedstawienia różnych gatunków: sztuki, opery i balety, a do tego odbywają się koncerty i inne wydarzenia kulturalne. Teatr Miejski w Żylinie słynie nie tylko z bogatego repertuaru, ale też z architektury. Nowoczesny budynek teatru powstał w drugiej połowie XX wieku.

Teatr Miejski w Żylinie
Teatr Miejski w Żylinie
Nocna Żylina z dachu Teatru Miejskiego
Nocna Żylina widziana z dachu Teatru Miejskiego
@milan_bezmapy+249 000 obserwujących
Obserwuj mnie na Instagramie

Gdzie odpocząć na łonie przyrody w Żylinie i okolicy

  • Park Ľudovíta Štúra, który architekci uznali w 2020 roku za najpiękniejszy park miejski na Słowacji
  • Wieża widokowa na Dubniu (Dubeň) z widokiem na okolicę: z miasta to już mała wędrówka, ale przy ładnej pogodzie dobry pomysł na wycieczkę
  • Zbiornik wodny w Żylinie (Vodné dielo Žilina), zwłaszcza latem na sporty wodne

Jeśli masz ochotę popływać, miejska pływalnia w Żylinie ma 50-metrowy basen, pierwszy kryty basen olimpijski w Czechosłowacji. Budowę rozpoczęto już w 1959 roku, a pływalnia działa do dziś.

  • Wskazówka od Milana Czytelnik bloga, Martin, poleca w komentarzu na Facebooku także okolice Żyliny: „Przy Żylinie trzeba wspomnieć też o atrakcyjnej okolicy: zamek Lietava, Strečno i Starhrad, Terchová i dolina Vrátna, Janosikowe Diery (Jánošíkove diery)… A miłośnikom wędrówek zdecydowanie polecam wycieczkę do schroniska Chata pod Suchým, gdzie można zjeść świetny obiad z lokalnej, domowej kuchni.”

Gdzie w Żylinie na obiad, kawę i lody

  • Blackdog: przyjemna restauracja, zjadłem tu dobrego kurczaka sauté
  • SCOOP Gelato: chyba najlepsze lody w centrum, zawsze stoją tu bardzo długie kolejki
  • Spago: dobre śniadania na słonecznym tarasie
  • Olivia’s restaurant: świetna włoska restauracja, polecam ich zupę pomidorową i każdą pizzę

Czytelnicy polecili mi jeszcze kilka miejsc, na które nie starczyło mi czasu: Žilinská Kozlovna, Porkbelly Gastrohouse, Pancha Skybar i Monkey House.

Całodniowa wycieczka z Żyliny do Bytčy

Jeśli masz więcej czasu, przeczytaj mój artykuł o tym, co zobaczyć w Bytčy, miasteczku tuż obok Żyliny. Bytča ma bogatą historię, którą widać w jej zabytkach. Należy do nich zamek w Bytčy (Bytčiansky zámok), jeden z najważniejszych zespołów zamkowych na Słowacji. Jest tu też parafialny kościół Wszystkich Świętych, pierwotnie gotycki, pierwszy raz wzmiankowany w dokumentach w 1392 roku i później kilka razy przebudowywany, a także synagoga.

Artykuł powstał we współpracy z miastem Żylina.

Podróżujcie!

Milan Bez Mapy
Autor artykułu
Milan Bez Mapy

Słowacki bloger podróżniczy, który od 2013 roku wyciąga Słowaków zza biurek. Autor książki Influencer i założyciel bloga Bez Mapy.