Morawy Wschodnie: co zobaczyć i pomysły na wycieczki według Milana Bez Mapy

Moim zdaniem Morawy Wschodnie są idealne na kilka dni, bo leżą tuż za słowacką granicą i ze Słowacji szybko dojedziesz tu autem. Polecam skansen w Rožnovie pod Radhoštěm, wieżowiec Baty z windą w Zlínie i uzdrowisko Luhačovice. Wybierz nietypowy nocleg na wsi i spróbuj miejscowego piwa.

Najważniejsze faktywedług Milana Bez Mapy

Z Bratysławy

trzy i pół godziny autem północną autostradą, przed Żyliną zjechałem na Bytčę i pojechałem przez Makov

Gdzie nocowałem

Statek U Rajmunda, rodzinna farma na odludziu pod lasem, ostatni odcinek prowadzi szutrową drogą

Szlak rowerowy wzdłuż Beczwy

rower wypożyczyłem w informacji turystycznej w Rožnovie, odcinek od Horní Bečvy do Valašské Meziříčí ma 31 km

Wieżowiec Baty

w budynku nr 21 jest biuro Baty w windzie, całe oryginalne, a winda jeździ do dziś

Moja wskazówka

na Soláňu spróbuj knedli z jagodami (borůvkové knedlíky) i weź pół porcji, ja całej nie dałem rady zjeść

Rožnovský pivovar

mały browar z historią sięgającą 1712 roku, wpadnij na piwne kąpiele i niepasteryzowane piwo

Co zobaczyć na Morawach Wschodnich? Region obejmuje cały kraj zliński tuż przy granicy ze Słowacją. Niepowtarzalny charakter i różnorodność zawdzięcza temu, że łączy kilka krain turystycznych: Wołoszczyznę Morawską (Valašsko), Słowację Morawską (Slovácko) oraz okolice Kromieryża (Kroměříž), Zlína i Luhačovic.

We współpracy z regionalną organizacją turystyczną Východní Morava spędziłem tu trzy intensywne dni. Na blogu spisałem dla ciebie wszystkie pomysły na wycieczki, dobre restauracje, kawiarnie, punkty widokowe oraz to, co zobaczyć i czego spróbować na Morawach Wschodnich. Zaczynamy =)

Morawy Wschodnie: pomysły na wycieczki i co zobaczyć

Gdzie leżą Morawy Wschodnie

Niewielki region Morawy Wschodnie rozciąga się wokół Zlína, przy granicy ze Słowacją. Po słowackiej stronie granicy blisko stąd do Bytčy i Żyliny. Z Bratysławy jechałem tu autem trzy i pół godziny północną autostradą. Przed Żyliną zjechałem w stronę Bytčy i przez Makov wjechałem na Morawy Wschodnie. Do regionu należy też znany Kromieryż, o którym pisałem na blogu już jakiś czas temu. Miasta na Morawach Wschodnich, które być może już znasz:

• Zlín
• Kromieryż
• Luhačovice

Gdzie spać na Morawach Wschodnich? Sprawdź farmę Statek U Rajmunda

Noclegów jest tu dużo. Jeśli chcesz być w centrum wydarzeń, polecam Zlín albo mniejszy Rožnov. Ja nocowałem na farmie Statek U Rajmunda. To taki nocleg na końcu świata, na odludziu pod lasem. Panuje tu prawdziwa atmosfera rodzinnej farmy: rano budzi cię kogut, a śniadanie gospodarze przygotowują zwykle z własnych produktów.

• Wskazówka od Milana Jeśli jeździsz po Czechach, odwiedź też Czechy Południowe

Już sam dojazd zdradzał, że jadę w niezwykłe miejsce. Do ostatniej chwili nie byłem pewien, czy jadę dobrze, aż na środku łąki przywitały mnie trzy piękne alpaki. Trzeba wjechać za zakaz wjazdu i na jedynce powoli toczyć się przez las nieutwardzoną szutrówką, z nadzieją, że na końcu drogi będzie Statek U Rajmunda. I był =)

@milan_bezmapy+249 000 obserwujących

Obserwuj mnie na Instagramie

Obserwuj

Co zobaczyć na Morawach Wschodnich według Milana Bez Mapy

1. Dzwonnica na Soláňu (Zvonice Soláň) i szczyt Soláň (860 m n.p.m.)
2. Kościół Matki Boskiej Śnieżnej (Kostel Panny Marie Sněžné), Velké Karlovice
3. Naturalne kąpielisko Na Stanoch (Balaton)
4. Browar w Rožnovie (Rožnovský pivovar)
5. Wołoskie Muzeum na Wolnym Powietrzu w Rožnovie pod Radhoštěm i wieża widokowa Jurkoviča
6. Szlak rowerowy wzdłuż Beczwy (Bečva)
7. Wieżowiec w Zlínie, muzeum i pawilon pamięci Tomáša Baty (Památník Tomáše Bati)
8. Uzdrowisko Luhačovice
9. Jeśli będziesz w okolicy, nie zapomnij też o moim ulubionym Kromieryżu

Gdzie zjeść na Morawach Wschodnich i dokąd na kawę

• Horský hotel Čarták, Solanec pod Soláněm
• Restauracja w Wellness Hotelu Horal, Léskové
• La Šiška, Velké Karlovice (nie byłem tam, bo było zamknięte, ale poleciła mi ją jedna z mieszkanek)
• Kaféčko w Rožnovie pod Radhoštěm
• Bistrotéka Valachy w Zlínie

Dzwonnica na Soláňu i szczyt Soláň (860 m n.p.m.)

Dzwonnica na Soláňu to całkiem dobry punkt wyjścia na wędrówki po górach. Kiedy zaparkowałem tu auto, widziałem grupki Czechów, którzy szykowali się na spacer w góry. Sama dzwonnica jest centrum informacyjnym, w którym odbywają się różne wydarzenia kulturalne i koncerty. Powstała z inicjatywy malarza Františka Podešvy, który chciał w ten sposób zwrócić uwagę na życie i korzenie Wołochów, pochodzących właśnie z Moraw Wschodnich. Mają tu długą historię.

Wołoszczyzna Morawska zawsze była słabo zaludniona, także z powodu nieurodzajnej ziemi. Ludzie mieszkali głównie w dolinach, gdzie osiedliły się zakony. Tak zwana kolonizacja wołoska nastąpiła około 1500 roku, kiedy na te tereny przybyli pierwsi pasterze, Wołosi, i zasiedlili także ziemie o słabej glebie. Morawy Wschodnie zamieszkiwały jednak dwie grupy ludzi: Wołosi, czyli pasterze, i Morawianie, czyli rolnicy. Z czasem zlali się w jedną społeczność.

Wskazówka od Milana Kawałek od dzwonnicy stoi Horský hotel Soláň. Polecam ci spróbować tam tradycyjnych knedli z jagodami (borůvkové knedlíky), typowych dla tego regionu. Jedzą je tu wszyscy i zabierają ze sobą na szlak. Jeśli kelnerka zapyta, czy chcesz tylko pół porcji, powiedz tak. Ja całej nie dałem rady zjeść =)

Kościół Matki Boskiej Śnieżnej w miejscowości Velké Karlovice

Przy budowie tego kościoła nie użyto ani jednego gwoździa, tylko bukowych klinów. To najcenniejszy zabytek miejscowości Velké Karlovice. Zbudowano go na planie krzyża, a jego obwód łamie się w dwudziestu czterech kątach. W kościele są dwa dzwony, a cięższy z nich waży aż 120 kilogramów.

Wskazówka od Milana Jeśli masz ochotę na coś słodkiego, zajrzyj do pobliskiej cukierni La Šiška. Bywa otwarta dość rzadko, więc godziny otwarcia sprawdź przed wizytą. Jeśli jednak trafisz na otwartą, wpadnij na ich taras na oryginalne drinki i świetną kawę.

Naturalne kąpielisko Na Stanoch, które miejscowi nazywają Balatonem

W miejscowości Nový Hrozenkov jest ładny zbiornik wodny, który miejscowi nazywają Balatonem. Ludzie przyjeżdżają tu popływać w czystej wodzie, która w słońcu mieni się pięknymi turkusowymi odcieniami. Ciekawostka: to sztuczne jezioro. Ma plaże trawiaste i piaszczyste, można tu też pograć w siatkówkę plażową.

W okolicy jest kilka bufetów i sztuczna skocznia do akrobatycznych skoków, więc wyobrażam sobie, że latem jest tu naprawdę wesoło. Niestety podczas mojej wizyty pogoda była paskudna, ale spotkałem grupkę rowerzystów, którzy przyjechali tu schłodzić nogi. Wolno tu też łowić ryby, a do pełni szczęścia brakuje mi już tylko plaży nudystów.

Wskazówka od Milana Latem stoi tu czasem wóz cyrkowy (po czesku maringotka) o nazwie BAR-IN-GOTKA. Serwują w nim bardzo oryginalne przekąski i napoje, a usiąść można na leżakach albo belach słomy. Należy do matki i córki, które kazały zrobić turkusowy wóz na wymiar w Anglii i urządziły w nim nietuzinkowy bar z przekąskami i tradycyjną czeską kuchnią.

Wizyta w browarze w Rožnovie

Jak to w Czechach, nie mogło się obyć bez piwa. Bardzo mały, lokalny browar w Rožnovie (Rožnovský pivovar) gorąco ci polecam. Miejscowy przewodnik, pan Libor Cabák, poświęcił mi trochę czasu i opowiedział, że browar otwarto już w 1712 roku. Pierwszy właściciel browaru lubił powtarzać:

„Nie było dnia, żeby na dziedzińcu browaru nie zjawiły się miejscowe zielarki z gór i nie wyniosły dzbanuszków z drożdżami piwnymi”.

Wpadnij tu do piwnego spa, podobnego do piwnych kąpieli w Popradzie, i spróbuj ich niepasteryzowanego piwa. Nazwy piw pochodzą od nazwisk dawnych właścicieli browaru, a tych piw nie warzy się nigdzie indziej na świecie. To naprawdę mały browar: warzy tylko 50 000 litrów piwa. Sprawdziłem w statystykach, ile piwa wypija przeciętny Czech w ciągu roku: wyszło 135 litrów na osobę (nowsze dane za 2025 rok mówią już o 121 litrach). Dla porównania Słowak wypija tylko 70 litrów. 50 000 litrów piwa wystarczy więc dokładnie dla 370 Czechów albo 714 Słowaków.

Z piwa robią tu też mnóstwo własnych produktów, na przykład piwny szampon, różne mydła i kosmetyki.

Wołoskie Muzeum na Wolnym Powietrzu w Rožnovie pod Radhoštěm i wieża widokowa Jurkoviča

Zostaję jeszcze w Rožnovie. Pobliskie Wołoskie Muzeum na Wolnym Powietrzu (Valašské muzeum v přírodě) i wieża widokowa Jurkoviča (Jurkovičova rozhledna) zdecydowanie zasługują na twoją wizytę. Wołoska Wieś (Valašská dědina) to jedna z trzech ekspozycji skansenu. Pokazuje, jak żyli dawni mieszkańcy, czyli wspomniani Wołosi. Często mieszkali razem w jednej małej izbie: rodzeństwo, rodzice i dziadkowie, dlatego te drewniane chałupy nie dawały żadnej prywatności. Żywili się głównie ziemniakami, kapustą, kaszami, chlebem i mlekiem.

Co sami wyhodowali, to przerobili i zjedli. Przygotowanie jedzenia zajmowało im dużą część dnia, podobnie jak mielenie zboża. Jak pracowali? Od wiosny do jesieni, a pomagało im tylko bydło. Niedziele spędzali w kościele, w odświętnych strojach.

Spacer po wołoskiej wsi przypomniał mi, jak żyli nasi przodkowie, i powiedzmy sobie szczerze: ja bym tak żyć nie umiał. Chyba za bardzo rozpieściło mnie miasto. Zatrzymaj się tu i nie pomiń budynku wiejskiej szkoły ani wieży widokowej Jurkoviča, nazwanej na cześć słowackiego architekta Dušana Jurkoviča. Stoi poza terenem skansenu, a większość jej elementów wykonano ręcznie dawnymi metodami. Wieżę zbudowano według pierwotnego projektu z 1896 roku, ma 32 metry wysokości.

Wskazówka od Milana W skansenie zajrzyj też do Drewnianego Miasteczka (Dřevěné městečko) i Doliny Młyńskiej (Mlýnská dolina).

Szlak rowerowy wzdłuż Beczwy

W informacji turystycznej w Rožnovie można wypożyczyć rowery górskie i szosowe. Wziąłem jeden i ruszyłem na szlak wzdłuż Beczwy. To nowoczesna rowerowa autostrada, która prowadzi dosłownie od górskich źródeł aż do dolin. Szlak wije się wzdłuż rzeki Beczwy, od której wziął nazwę, i przechodzi przez kilka regionów. Polecam odcinek od Horní Bečvy do Valašské Meziříčí: ma 31 kilometrów i bardzo łagodny podjazd, 229 metrów przewyższenia. Cała trasa ma 160 kilometrów. Zobacz poniżej, jakie wideo znalazłem.

Wskazówka od Milana Zanim wjedziesz na szlak, wpadnij na świetne cappuccino i sernik do kawiarni Kaféčko w Rožnovie. Ja posiedziałem tu dłuższą chwilę i przyglądałem się okolicy.

View this post on Instagram

Wieżowiec w Zlínie, winda Baty, muzeum i pawilon pamięci Tomáša Baty

Nazwisko Baťa na pewno znasz, ale moim zdaniem nie można pominąć wieżowca w Zlínie, czyli budynku nr 21. To dawna, szesnastopiętrowa siedziba firmy Baťa. Na każdym piętrze są zwykłe biura, z wyjątkiem 8. i 15. piętra: na ósmym są biura dyrekcji, a na piętnastym sala konferencyjna.

Zaciekawiło mnie też to, że na szesnastym piętrze jest fontanna. Jak na swoje czasy był to supernowoczesny budynek w amerykańskim stylu. Są tu cztery szybkie windy, a jedna z nich to gabinet samego Baty. Dobrze czytasz, miał biuro w windzie. Wszystko w windzie jest oryginalne. Gabinet jeździł w górę i w dół po całym budynku, a winda działa do dziś. Jeśli wyjrzysz przez okno, zobaczysz wokół budynku szyny. Służyły do mycia okien, bo okien nie dało się wtedy otwierać.

Kto tu jednak pracował? Oprócz zwykłych pracowników Baťa dawał pracę także uczniom, których chciał sam wychować. Ich dzień pracy trwał od siódmej rano do piątej po południu, a potem szli na dwie godziny do szkoły. O 21:15 zaczynała się cisza nocna i musieli iść spać. Niezły rygor, co? Za pracę u Baty dostawali 150 koron tygodniowo, a nawet ci, którzy pochodzili ze Zlína, musieli mieszkać w internatach, żeby przestrzegać dyscypliny.

Architektura Baty w Zlínie

Domy Baty

Z wieżowca widać też domy Baty, w których mieszkały rodziny. Kawalerowie musieli mieszkać w tak zwanych hotelach robotniczych. W domach nie wolno było trzymać zwierząt ani uprawiać warzyw w ogródku. Dlaczego? Domy służyły wyłącznie do odpoczynku. Tomáš Baťa zginął w katastrofie lotniczej w 1932 roku, kiedy leciał służbowo do Zurychu. Siedem minut po starcie jego samolot rozbił się we mgle. Nie przeżył ani on, ani pilot. Wierną replikę tego samolotu zobaczysz w oryginalnym pawilonie pamięci Baty. Baťa jest pochowany na pobliskim cmentarzu leśnym.

Wskazówka od Milana Tuż naprzeciwko wieżowca jest popularna Bistrotéka Valachy, gdzie świetnie zjadłem. Mają też dobrą kawę, a całe wnętrze wygląda ultranowocześnie.

Uzdrowisko Luhačovice, kolumnada i architekt Dušan Jurkovič

Urzekające budowle jednego z czołowych przedstawicieli secesji, ogólnodostępne źródła mineralne, które wypływają z ziemi od stuleci, i oszałamiający zapach świeżo upieczonych wafli uzdrowiskowych. To właśnie Luhačovice, największe morawskie uzdrowisko, niedaleko Zlína. Miasto, w którym dobrze odpoczniesz i naładujesz baterie.

Dušan S. Jurkovič był słowackim architektem o charakterystycznym stylu secesji ludowej. Do najważniejszych dzieł Jurkoviča należy zespół budynków w uzdrowisku Luhačovice, gdzie działał przez trzy lata. Najpiękniejszym budynkiem Luhačovic jest podobno Dom Jurkoviča (Jurkovičův dům). Jurkovič przebudował go w 1902 roku, a wnętrze i fasadę kazał kolorowo pomalować. Miejscowa kolumnada architekta Oskara Poříski z połowy XX wieku nawiązuje do stylu Jurkoviča i łączy jego budynki w zwarte centrum uzdrowiska.

Źródło Vincentka

Główną atrakcją Luhačovic są naturalne źródła lecznicze. Tutejsze słone wody mają wysoką zawartość minerałów i uchodzą za jedne z najskuteczniejszych w Europie. Kuracja pomaga przy chorobach dróg oddechowych i narządu ruchu, cukrzycy i innych schorzeniach. Niektóre źródła nadają się do picia, inne do inhalacji i kąpieli. Najbardziej znanym źródłem jest Vincentka, popularna już od końca XVII wieku. Co jakiś czas uzdrowisko zaprasza hydrologa, żeby znalazł nowe źródło. Potem się je nawierca i uroczyście otwiera.

Czy warto pojechać na Morawy Wschodnie?

Przeczytaj też mój artykuł 3 mniej turystyczne miejsca w Pradze, które skradły moje serce.

Dla Słowaków Morawy Wschodnie mają jedną wielką zaletę: leżą tuż przy granicy. Wystarczy za Trenczynem zjechać z autostrady i już jesteś na miejscu. Polecam ci wybrać nietypowy nocleg na wsi, spróbować miejscowych specjałów i piwa, poznać zwyczaje Wołochów i zobaczyć fascynującą windę Baty, która była jednocześnie biurem.

Podróżujcie!

Milan Bez Mapy